Rechtenmedia.nl - Juridische Online Uitgeverij  Rechtennieuws.nl | Jure.nl | Maxius.nl | Parlis.nl | Rechtenforum.nl | JBmatch.nl | MijnWetten.nl | AdvocatenZoeken.nl | Rechtentotaal.nl
Heffing van omzetbelasting met betrekking tot arbodiensten
Bwb-id:
Officiele titel:
Citeertitel:
Soort regeling:
Wetsfamilies:
Eerst verantwoordelijk ministerie:

Geldigheidsdatum:
Ingangsdatum:
Inhoudsopgave
1. Algemeen
2. Activiteiten arbodienst
2.1. Arbowet
2.2. Bedrijfsarts/medisch deskundige
3. Btw-gevolgen
4. Afspraken met de Belastingdienst
5. Aftrek van voorbelasting
6. Inwerkingtreding
Vacatures

Meer vacatures | Plaats vacature

Juridisch advies nodig?
Heeft u een juridisch probleem of een zaak die u wilt voorleggen aan een gespecialiseerde jurist of advocaat ?
Neemt u dan gerust contact met ons op en laat uw zaak vrijblijvend beoordelen.

Stel uw vraag
Geschiedenis

Geschiedenis-overzicht

Heffing van omzetbelasting met betrekking tot arbodiensten

Heffing van omzetbelasting met betrekking tot arbodiensten De Directeur-Generaal Belastingdienst heeft namens de Staatssecretaris van Financiën het volgende besloten.
Dit besluit vervangt het besluit van 9 oktober 1998, nr. VB 98/2248. De wijzigingen zijn het gevolg van enkele arresten van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen. Daarnaast is uit overleg met de brancheorganisatie gebleken dat de huidige lijst met verrichtingen van arbodiensten niet meer voldoet.
1. Algemeen
Op grond van de Arbeidsomstandighedenwet 1998 (Arbowet) dient een werkgever een zo goed mogelijk arbeidsomstandighedenbeleid te voeren. In dit kader moeten alle bedrijven met personeel in loondienst zich laten bijstaan door een gecertificeerde arbodienst. De door een arbodienst uit te voeren werkzaamheden vallen niet onder een algemene vrijstelling. Als het gaat om activiteiten die worden uitgevoerd door een van de in artikel 11, lid 1, onderdeel g, ten eerste, van de Wet op de omzetbelasting 1968 (de Wet) genoemde beroepsbeoefenaren – beoefenaren van een beroep waarvoor regels zijn gesteld bij of krachtens de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG) en psychologen – geldt een vrijstelling, voorzover die werkzaamheden tot het deskundigheidsgebied van de betrokken beroepsbeoefenaar behoren.
Artikel 11, lid 1, onderdeel g, ten eerste, van de Wet is gebaseerd op artikel 13, A, lid 1, sub c, van de Zesde richtlijn. Op grond van deze bepaling geldt een vrijstelling voor de gezondheidskundige verzorging van de mens in het kader van de uitoefening van medische en para-medische beroepen als omschreven door de lidstaten.
Het Hof van Justitie van de EG heeft in de arresten van 14 september 2000 (zaak C-384/98) en 20 november 2003 (zaak C-212/01 en zaak C-307/01) een uitleg gegeven van de genoemde vrijstellingsbepaling in de Zesde richtlijn. Uitgangspunt is dat de vrijstelling geldt voor de medische handelingen die omvatten de diagnose, de behandeling en, voor zoveel mogelijk, de genezing van ziekten of gezondheidsproblemen. Meer algemeen gezegd: om voor de vrijstelling in aanmerking te kunnen komen moet de medische dienst worden verricht in een context waarin kan worden vastgesteld dat het voornaamste doel van de dienst is de bescherming, met inbegrip van instandhouding of herstel, van de gezondheid. Onder de vrijstelling kunnen in dit verband ook vallen de medische diensten die worden verricht voor doeleinden van preventie, zelfs in gevallen waarin degene die wordt onderzocht of anderszins een preventieve medische ingreep ondergaat, geen ziekte of gezondheidsproblemen blijkt te hebben.
In de arresten van het Hof van Justitie wordt ten aanzien van een aantal handelingen nauwkeurig aangegeven of deze voor de vrijstelling van artikel 13, A, lid 1, sub c, van de Zesde richtlijn in aanmerking komen. Zo is komen vast te staan, dat
onder deze vrijstelling vallen:
het verrichten van medisch onderzoek van personen ten behoeve van werkgevers of verzekeringmaatschappijen;
het afnemen van bloed of andere lichaamssubstanties voor het testen op virussen, infecties of andere ziekten, op verzoek van werkgevers of verzekeraars;
het afgeven van een verklaring van medische geschiktheid, bijvoorbeeld geschiktheid om te reizen;
onder de voorwaarde dat deze diensten hoofdzakelijk tot doel hebben de gezondheid van de betrokkene te beschermen, bijvoorbeeld in het geval een onderzoek ertoe dient om te verklaren dat iemands gezondheidstoestand noopt tot beperking van bepaalde activiteiten, of eist dat deze onder bijzondere voorwaarden worden verricht, dan wel een onderzoek dat hoofdzakelijk de voorkoming en opsporing van ziekten, of het toezicht op de gezondheidstoestand van de werknemer of de verzekerde tot doel heeft.
niet onder deze vrijstelling vallen:
het afgeven van medische verklaringen voor de toekenning van een oorlogspensioen;
het verrichten van medische onderzoeken met het oog op de opstelling van een medisch deskundigenrapport ter zake van aansprakelijkheid en schaderaming, ten behoeve van personen die de instelling van een vordering wegens letselschade overwegen;
het opstellen van medische rapporten ten vervolge op de in het vorige streepje bedoelde onderzoeken alsmede het opstellen van medische rapporten op basis van medische notities, maar zonder medisch onderzoek;
het verrichten van medische onderzoeken met het oog op de opstelling van medische deskundigenrapporten ter zake van medische beroepsfouten, ten behoeve van personen die de instelling van een vordering in rechte overwegen;
het opstellen van medische rapporten ten vervolge op de in het vorige streepje bedoelde onderzoeken alsmede het opstellen van medische notities, maar zonder medisch onderzoek;
het opstellen van een deskundigenrapport over iemands gezondheidstoestand teneinde te bepalen of een verzoek om een invaliditeitsuitkering gegrond is of niet;
het vaststellen door middel van biologische analysen van de biologische verwantschap van individuen;
andere medische adviesdiensten die worden verstrekt voor het nemen van een beslissing met rechtsgevolgen.
2.1. Arbowet
Ingevolge artikel 14, lid 3, van de Arbowet moet een werkgever zich bij de uitvoering van de verplichtingen die hem op grond van de Arbowet zijn opgedragen, voor de volgende activiteiten verplicht door een arbodienst laten bijstaan:
1. het verlenen van medewerking aan het verrichten en opstellen van een risico-inventarisatie en -evaluatie;
2. de bijstand bij de begeleiding van werknemers die door ziekte niet in staat zijn hun arbeid te verrichten, met inbegrip van de bijstand bij de uitvoering van de bij of krachtens artikel 71a, eerste, tweede, derde, vierde en zevende lid, van de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering gestelde regels;
3. het uitvoeren van een arbeidsgeneeskundig onderzoek;
4. het uitvoeren van een aanstellingskeuring;
5. het houden van een arbeidsomstandighedenspreekuur.
2.2. Bedrijfsarts/medisch deskundige
Gezegd kan worden dat aan het handelen van een arbodienst als het gaat om de activiteiten van een bedrijfsarts of een andere medische deskundige meerdere aspecten kleven. De werkgever wordt bijgestaan bij het voeren van een arbeidsomstandighedenbeleid (inclusief een verzuimbeleid), anderzijds wordt bijgedragen aan het beschermen of genezen van de gezondheid van de individuele werknemer.
In overeenstemming met de door het Hof van Justitie aangegeven criteria dient het voornaamste doel van de door arbodiensten ingeschakelde bedrijfsartsen en andere (para)medici te worden vastgesteld. In dit verband geeft het beroepsprofiel en de beroepscode voor de bedrijfsarts, zoals opgesteld door de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfskunde, aan dat de bedrijfsgezondheidszorg tot doel heeft ‘de gezondheid van werknemers, in relatie tot hun arbeid, te beschermen en te bevorderen’. Uitdrukkelijk is bepaald: ‘De bedrijfsarts dient, wanneer in een situatie verschillende belangen spelen, primair de gezondheid van de werknemer te beschermen, voor zover dit geen (ernstige) schade toebrengt aan derden’. Om de gezondheid te kunnen beschermen is de bedrijfsarts ook onpartijdig. Zonder toestemming van de werknemer mogen geen vertrouwelijke gegevens aan anderen worden doorgegeven. De bedrijfsarts stelt een diagnose en adviseert over acties die bijdragen aan een voorspoedig herstel en een verantwoorde terugkeer naar werk. Sinds 1 januari 2004 kan de bedrijfsarts daarvoor ook doorverwijzen naar een gespecialiseerde arts of hulpverlener. Een bedrijfsarts kijkt onder andere wat een werknemer nog wel kan, ondanks de medische beperkingen en eventueel met aanpassingen in het werk. Werkhervatting kan namelijk bijdragen aan een spoedig herstel.
De arbodienst en bedrijfsarts hebben ook een taak richting werkgever. Op basis van een advies omtrent de geschiktheid om te werken dient de werkgever immers te bepalen of een werknemer recht heeft op bijvoorbeeld loondoorbetaling bij ziekte. Echter een dergelijk advies is, gelet op het bovenstaande, een minder significant uitvloeisel van de handelingen van een bedrijfsarts.
3. Btw-gevolgen
Gelet op het voorgaande en met inachtneming van het gestelde in punt 1 van dit besluit, is op grond van de mij thans ter beschikking staande gegevens de volgende verdeling van verrichtingen en de met die verrichting nauw samenhangende activiteiten van een arbodienst en de daaraan te verbinden BTW-consequenties gemaakt. Ter zake is overleg gevoerd met de brancheorganisatie van arbodiensten.
Soort verrichting Met de verrichting nauw samenhangende activiteit BTW-kwalificatie
Ziek/herstelmelding   Belast
Administratie eigen verklaring   Belast
Eigen verklaring beoordeling   Vrijgesteld
Huisbezoek   Vrijgesteld
Verzuim-/reïntegratiespreekuren – Tel. spreekuur – Interne afstemming – Administratie t.b.v. verzuim/reïntegratie activiteiten – Reistijd in het kader van verzuim/reïntegratie – Opvragen inlichtingen – Overdracht dossier – Coördinatie – Groepsrapportage Vrijgesteld
Detachering op certificaat arbodienst   Belast
Werkplek bezoek   Belast
Analyse/diagnose   Vrijgesteld
Reïntegratiemanagement Reïntegratieverslag Belast
Toetsing/advies plan van aanpak   Belast
Consult arbeidsdeskundige   Belast
Signalering/melding ziek/hersteld aan UWV   Belast
Regresmelding   Belast
Ambermelding   Belast
Vangnetmelding   Belast
SMO/SMT   Belast
Overleg werkgever   Belast
Overleg OR   Belast
Overleg curatieve sector   Vrijgesteld
Overleg UWV   Belast
Arbeidsgezondheidskundig spreekuur   Vrijgesteld
Interventie Rapportage interventie Vrijgesteld
Interdisciplinair case overleg   Belast
Melding bedrijfsongevallen   Belast
Melding beroepsziekte   Belast
Keuringen/geneeskundige onderzoeken t.b.v. besluiten werkgever   Belast
Keuringen/geneeskundige onderzoeken t.b.v. medische check-up   Vrijgesteld
PAGO (periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek) – Voorbereiding – Spreekuur n.a.v. PAGO – PAGO consult – Advies – Analyse resultaten – Opstellen PAGO rapport – PAGO evaluatie – Administratie PAGO Vrijgesteld
Biometrie/deelonderzoeken   Vrijgesteld
Laboratorium   Vrijgesteld
Vaccineren   Vrijgesteld
Vertrouwenspersoon   Belast
Risico-inventarisatie en –evaluatie   Belast
Adviseren over arbobeleid   Belast
Adviseren over arbeidshygiëne   Belast
Adviseren over veiligheid   Belast
Adviseren over ergonomie   Belast
A & O advisering   Belast
Adviseren over bedrijfshulpverlening   Belast
Advies door arbeidsdeskundige   Belast
Bedrijfsrondgang   Belast
Adviseren over milieu   Belast
Opleiding & training   Belast
Jaarverslag/jaarplan   Belast
Voorlichting   Belast
Accountmanagement   Belast

N.b. zoals eerder aangegeven geldt voor de toepassing van de vrijstelling dat de dienstverrichting geschiedt door een beoefenaar van een beroep waarvoor regels zijn gesteld bij of krachtens de Wet BIG, en de desbetreffende activiteit ook in die hoedanigheid wordt verricht. Hierbij moet worden bedacht dat de tekst van artikel 11, lid 1, onderdeel g, ten eerste, van de Wet een ruime toepassing van de (para)medische vrijstelling mogelijk maakt, dit met inachtneming van de terzake in Nederland gewezen jurisprudentie.
4. Afspraken met de Belastingdienst
Het kan voorkomen dat het niet eenvoudig is voor een individuele arbodienst de aan de werkgevers in rekening gebrachte bedragen toe te rekenen aan de te onderscheiden vrijgestelde en belaste handelingen. Dit zal met name het geval zijn als wordt gewerkt met abonnementsprijzen. De mogelijkheid bestaat om over de toerekening van de in rekening gebrachte bedragen afspraken te maken met de bevoegde belastingdiensteenheid. Ik merk hierbij op dat bij de toerekening naast het aantal te onderscheiden uren ook rekening dient te worden gehouden met het op die uren van toepassing zijnde tarief. Tevens zal moeten worden afgesproken welk deel van de voorbelasting voor aftrek in aanmerking komt. De in aftrek te brengen voorbelasting ten aanzien van goederen en diensten die gemengd worden gebruikt dient in beginsel te worden vastgesteld op basis van de verhouding tussen de belaste omzet en de totale omzet.
De te maken afspraken hebben tot doel de desbetreffende arbodiensten voor de komende jaren de nodige zekerheid te verschaffen. Het is toegestaan om voor één jaar of enkele jaren een forfaitaire verdeelsleutel of forfaitaire verdeelsleutels vast te stellen; verder kunnen praktische aanwijzingen in de sfeer van de facturering worden gegeven. Overigens is het niet toegestaan, mede gelet op het feit dat de dienstverlening per afnemer kan variëren, dat de afspraken er in voorzien dat wordt gewerkt met, en in het verlengde daarvan wordt geadverteerd met, een gewogen gemiddelde BTW-percentage.
5. Aftrek van voorbelasting
Gezien het bedrijfsbelang dat door de werkzaamheden van een arbodienst wordt gediend, mag ervan worden uitgegaan dat de op die werkzaamheden betrekking hebbende voorbelasting voor aftrek in aanmerking komt, voor zover de ondernemer die de werkzaamheden afneemt prestaties verricht die tot aftrek van voorbelasting leiden. Van een personeelsvoorziening als bedoeld in het Besluit uitsluiting aftrek omzetbelasting 1968 is geen sprake. Er is in dit verband geen verschil tussen de gevallen waarin een ondernemer de werkzaamheden bij een arbodienst ‘inkoopt’ en de gevallen waarin een ondernemer ten behoeve van zijn eigen personeel zelf een arbodienst opricht.
6. Inwerkingtreding
Dit besluit treedt met ingang van heden in werking en dient ter vervanging van het besluit van 9 oktober 1998, nr. VB 98/2248. Het ontmoet bij mij echter geen bezwaar dat bestaande afspraken tussen een arbodienst en de Belastingdienst met betrekking tot reeds afgesloten contracten tot uiterlijk 1 januari 2005 worden nageleefd.
De in paragraaf 3 opgenomen lijst met verrichtingen, in het bijzonder de uitsplitsing naar de verschillende soorten dienstverrichtingen en daarmee samenhangende activiteiten, berust op ter zake door de brancheorganisatie verstrekte informatie. Blijkt dat de gemaakte uitsplitsing niet in alle gevallen te handhaven is dan zal deze lijst worden aangepast.