Rechtenmedia.nl - Juridische Online Uitgeverij  Rechtennieuws.nl | Jure.nl | Maxius.nl | Parlis.nl | Rechtenforum.nl | JBmatch.nl | MijnWetten.nl | AdvocatenZoeken.nl | Rechtentotaal.nl
Aanwijzing tbs met voorwaarden en voorwaardelijke beëindiging dwangverpleging
Bwb-id:
Officiele titel:
Citeertitel:
Soort regeling:
Wetsfamilies:
Eerst verantwoordelijk ministerie:

Geldigheidsdatum:
Ingangsdatum:
Inhoudsopgave
Achtergrond
Samenvatting
Tbs met voorwaarden
Pro justitia-onderzoek
Vordering
Tbs met voorwaarden in combinatie met meer dan drie jaar gevangenisstraf
Dadelijke tenuitvoerlegging
Executie
(Aansluitende) tenuitvoerlegging van de tbs met voorwaarden
Voorwaardelijke invrijheidstelling (v.i.)
Acceptatieplicht forensische psychiatrische instellingen
Tbs met voorwaarden in combinatie met meer dan drie jaar gevangenisstraf
Toezicht naleving voorwaarden
Niet-naleving van de voorwaarden
Tijdelijke crisisopname
Vordering alsnog verpleging van overheidswege
De voorwaardelijke beëindiging van de dwangverpleging
Overig
Tenuitvoerlegging in het buitenland
Elektronisch toezicht
Beëindiging tbs bij ongewenstverklaarde vreemdeling
Overgangsrecht
Vacatures

Meer vacatures | Plaats vacature

Juridisch advies nodig?
Heeft u een juridisch probleem of een zaak die u wilt voorleggen aan een gespecialiseerde jurist of advocaat ?
Neemt u dan gerust contact met ons op en laat uw zaak vrijblijvend beoordelen.

Stel uw vraag
Geschiedenis

Geschiedenis-overzicht
Let op. Deze wet is vervallen op 1 mei 2013. U leest nu de tekst die gold op 30 april 2013.

Aanwijzing tbs met voorwaarden en voorwaardelijke beëindiging dwangverpleging

Aanwijzing tbs met voorwaarden en voorwaardelijke beëindiging dwangverpleging
Achtergrond
Op 2 oktober 1997 is de zogenoemde tbs met voorwaarden ingevoerd, ter vervanging van de tbs met aanwijzing. Tevens is toen de voorwaardelijke beëindiging van de dwangverpleging ingevoerd, waardoor de rechter de mogelijkheid heeft gekregen om bij een tbs met dwangverpleging de dwangverpleging voorwaardelijk te beëindigen.
Op 1 september 2010 is een aantal wijzigingen ten aanzien van de tbs met voorwaarden in werking getreden. Deze wijzigingen hebben tot doel de veiligheid voor de samenleving bij de tenuitvoerlegging van de tbs met voorwaarden beter te waarborgen, een effectiever gebruik van deze maatregel te bevorderen en de instroom in de dwangverpleging te beperken. Hiertoe is de wet op de volgende punten gewijzigd:
de maximale duur van de tbs met voorwaarden is verlengd van vier naar negen jaren ( artikel 38, tweede lid, Sr);
de maximale gevangenisstraf die naast de tbs met voorwaarden kan worden opgelegd, is verhoogd van drie naar vijf jaar ( artikel 38e, tweede lid, Sr);
de tbs-gestelde kan tijdelijk onder dwang opgenomen worden, de zogenoemde crisisopname ( artikel 509j bis Sv);
de rechter kan bepalen dat de tbs met voorwaarden, voordat deze onherroepelijk is, dadelijk uitvoerbaar is ( artikel 38, zesde lid, Sr);
de wettelijke acceptatieplicht van forensisch psychiatrische instellingen is uitgebreid naar de tbs met voorwaarden ( artikel 11, eerste lid, Bvt);
de rechter kan de tbs met dwangverpleging voorwaardelijk beëindigen ten aanzien van de ongewenst verklaarde vreemdeling ( artikel 38lb Sr).
Bij een tbs met voorwaarden kunnen de voorwaarden onder meer inhouden dat de ter beschikking gestelde (hierna tbs-gestelde) zich laat behandelen in een instelling voor (forensische) psychiatrische zorg of zich onderwerpt aan een ambulante behandeling. Deze modaliteit geeft de rechter de mogelijkheid binnen het kader van de tbs-maatregel af te wijken van het zwaarste middel dat hij tot zijn beschikking heeft: tbs met dwangverpleging. De voorwaardelijke beëindiging van de dwangverpleging geeft de rechter de mogelijkheid geleidelijk de tbs met dwangverpleging geheel te beëindigen.
Zowel bij de tbs met voorwaarden als bij de voorwaardelijke beëindiging van de dwangverpleging speelt de reclassering bij het adviseren over en formuleren van te stellen voorwaarden en het toezicht houden op de naleving van de voorwaarden een centrale rol. De reclassering controleert of de tbs-gestelde zich aan de voorwaarden houdt en informeert het Openbaar Ministerie (hierna: OM) terstond over de voortgang en eventuele niet-naleving van de voorwaarden.
Samenvatting
In deze aanwijzing wordt de procedure beschreven die het OM hanteert wanneer het voornemens is om in een concrete zaak de maatregel van tbs met voorwaarden te vorderen alsmede wanneer het voornemens is om een voorwaardelijke beëindiging van de dwangverpleging te vorderen. Tevens wordt in deze aanwijzing de procedure beschreven die door het OM gevolgd wordt wanneer een tbs-gestelde zich niet aan de opgelegde voorwaarden houdt.
Pro justitia-onderzoek
De verdachte die zich in voorlopige hechtenis bevindt ter zake een ernstig strafbaar feit waarvoor de tbs-maatregel kan worden opgelegd, kan worden onderworpen aan een pro justitia-onderzoek. In de regel zal het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP) al in een voorlopige rapportage gericht tot de rechter-commissaris of de officier van justitie hebben aangegeven dat een onderzoek naar de geestvermogens van verdachte geïndiceerd is.
Zowel de officier van justitie ( artikel 150 Sv) als de rechter-commissaris ( artikel 227 Sv) kan een of meer deskundigen benoemen in het kader van een onderzoek naar de geestvermogens van de verdachte. Indien de officier van justitie of de rechter-commissaris van oordeel is dat het onderzoek niet op voldoende andere wijze kan plaatsvinden, kan de rechter-commissaris op vordering van de officier van justitie, op verzoek van de verdediging of ambtshalve bevelen dat de verdachte ter observatie zal worden overgebracht naar een daartoe bestemde observatiekliniek ( artikel 196 Sv). In de meeste gevallen vindt een dergelijk onderzoek plaats in het Pieter Baan Centrum (PBC).
Wanneer de deskundigen in hun rapport oplegging van de maatregel tbs met voorwaarden adviseren, wordt de volgende procedure gevolgd:
a. De officier van justitie draagt in een zo vroeg mogelijk stadium de reclassering op in een maatregelrapport aan te geven of de reclassering begeleidingsmogelijkheden ziet in het kader van een tbs met voorwaarden en zo ja, welke voorwaarden moeten worden gesteld wanneer de rechter inderdaad een tbs met voorwaarden oplegt. De zaak is pas ‘zittingsrijp’ wanneer een maatregelrapport beschikbaar is waarin ofwel de te stellen voorwaarden worden genoemd ofwel de reclassering, met redenen omkleed, aangeeft geen invulling te kunnen geven aan een tbs met voorwaarden. In dat laatste geval zal de officier van justitie afzien van het vorderen van tbs met voorwaarden.
b. Wanneer de officier van justitie voornemens is naast de tbs met voorwaarden een gevangenisstraf van drie jaar of meer te eisen, geeft de reclassering in een maatregelrapport aan of de reclassering begeleidingsmogelijkheden ziet in het kader van een terbeschikkingstelling met voorwaarden en zo ja, voor welke zorgcategorie verdachte in aanmerking komt (bijvoorbeeld ambulante behandeling, opname in een instelling voor begeleid wonen of klinische opname).
c. Wanneer de rechtbank tijdens de behandeling van de zaak tot de (voorlopige) conclusie is gekomen dat een tbs met voorwaarden geïndiceerd is, wordt de reclassering verzocht alsnog een maatregelrapport uit te brengen. Dit rapport bevat de te stellen voorwaarden. Is de reclassering van mening dat geen invulling kan worden gegeven aan een tbs met voorwaarden, dan vermeldt zij dit (met redenen omkleed) in het rapport. Dit laat onverlet dat wel voorwaarden moeten worden geformuleerd. In een dergelijk geval ziet de officier van justitie echter af van het vorderen van tbs met voorwaarden. Wanneer de officier van justitie tijdens de behandeling van de zaak tot de conclusie komt dat alsnog een maatregelrapport opgemaakt moet worden, is het onder a, b en d gestelde van overeenkomstige toepassing.
d. Het maatregelrapport van de reclassering bevat in alle gevallen een aparte bijlage met een advies van een GGz-instelling over de behandelbaarheid van de verdachte en een verklaring van bereidheid tot behandeling door c.q. opname in deze GGz-instelling. Indien van behandelbaarheid blijkt, wordt in het advies aangegeven in welke GGz-instelling en binnen welke termijn de behandeling kan plaatsvinden. Als de in het maatregelrapport van de reclassering uitsluitend een zorgcategorie wordt geadviseerd, geeft de GGz-instelling in het advies aan of zij in beginsel bereidt zijn verdachte na aanvang van de tbs met voorwaarden te behandelen.
Vordering
De officier van justitie vordert in elk geval geen tbs met voorwaarden indien:
er geen maatregelrapport beschikbaar is van de reclassering, of
er wel een maatregelrapport beschikbaar is van de reclassering, maar de reclassering aangeeft geen mogelijkheden voor begeleiding te zien.
Zonder begeleiding van de reclassering is het vorderen van deze sanctie in het licht van de veiligheid van de samenleving niet verantwoord.
Tbs met voorwaarden in combinatie met meer dan drie jaar gevangenisstraf
Wanneer de officier van justitie meer dan drie jaar gevangenisstraf eist in combinatie met een tbs met voorwaarden, vordert hij tevens de aard van de zorgverlening op basis van het maatregelrapport van de reclassering (bijvoorbeeld ambulante behandeling, opname in een instelling voor begeleid wonen of klinische opname). Indien door de rechter naast de tbs met voorwaarden meer dan drie jaar gevangenisstraf wordt opgelegd, legt hij de aard van de zorgverlening vast in de uitspraak ( artikel 38, derde lid, Sr).
Dadelijke tenuitvoerlegging
Wanneer de verdachte zich in voorlopige hechtenis bevindt en geen gevangenisstraf wordt opgelegd of wanneer een gevangenisstraf wordt opgelegd waarvan de duur gelijk is aan of korter is dan de duur van de tijd die de verdachte in voorarrest heeft doorgebracht, wordt de voorlopige hechtenis direct opgeheven. Er ontstaat dan tot het moment dat de tbs met voorwaarden onherroepelijk wordt, een situatie waar het door de rechter bevolen toezicht niet geëffectueerd kan worden. Indien de officier van justitie het onwenselijk vindt dat de verdachte in vrijheid wordt gesteld zonder het kader van de tbs met voorwaarden, kan de dadelijke uitvoerbaarheid van de tbs met voorwaarden worden gevorderd. De officier van justitie vordert dit uitsluitend indien verwacht mag worden dat de tbs-gestelde zodanig gevaar veroorzaakt voor de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen, dat de onherroepelijkheid van het vonnis niet kan worden afgewacht.
De rechter kan in een degelijk geval, op vordering van de officier van justitie of ambtshalve, bevelen dat de tbs met voorwaarden dadelijk uitvoerbaar is ( artikel 38, zesde lid, Sr). De reclassering kan dan direct starten met de begeleiding en het toezicht.
NB In hoger beroep gelden dezelfde procedures. Waar rechtbank staat, moet gerechtshof worden gelezen en waar officier van justitie staat, moet advocaat-generaal worden gelezen.
(Aansluitende) tenuitvoerlegging van de tbs met voorwaarden
De rechtbank of het hof kan tbs met voorwaarden opleggen, al dan niet gecombineerd met een gevangenisstraf van ten hoogste vijf jaar ( artikel 38, tweede lid, Sr). Nadat de tbs-gestelde de eventuele gevangenisstraf heeft ondergaan, wordt de tbs met voorwaarden aansluitend aan de datum van de voorwaardelijke invrijheidstelling ten uitvoer gelegd.
Voorwaardelijke invrijheidstelling (v.i.)
De tbs met voorwaarden vangt aan zodra het vonnis onherroepelijk is. Wanneer naast de maatregel ook een gevangenisstraf is opgelegd, vangt de tbs met voorwaarden aan op de v.i. datum. De tbs met voorwaarden loopt in dat geval dus naast de proeftijd van v.i. In een dergelijke geval zijn de voorwaarden van de tbs leidend en wordt in het kader van de v.i. in beginsel volstaan met het opleggen van de algemene voorwaarde. Zie hiervoor nader de Aanwijzing voorwaardelijke invrijheidstelling .
Acceptatieplicht forensische psychiatrische instellingen
De inrichting is verplicht de ter beschikking gestelden op te nemen indien de rechter de voorwaarde heeft gesteld tot opname in de betreffende inrichting ( artikel 11, eerste lid, Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden). Indien een officier van justitie een beroep wil doen op deze regeling, dient vooraf overleg plaatst te vinden met de executie-officier van justitie / tbs-officier van justitie.
Tbs met voorwaarden in combinatie met meer dan drie jaar gevangenisstraf
Indien de rechter in het vonnis uitsluitend de zorgcategorie heeft vastgesteld, stelt de rechter voorafgaand aan het ontslag uit detentie zo nodig 1 (opnieuw) de voorwaarden vast ( artikel 38, vierde en vijfde lid, Sr). Hiertoe kan de executie-officier van justitie / tbs-officier van justitie uiterlijk zes maanden voorafgaand aan de datum van voorwaardelijke invrijheidstelling (v.i.-datum) een met redenen omklede vordering indienen. De officier van justitie draagt hiertoe de reclassering op een maatregelrapport uit te brengen. Dit rapport dient de te stellen voorwaarden te bevatten evenals een advies van een GGz-instelling over de behandelbaarheid van de tbs-gestelde en een verklaring van bereidheid tot behandeling door c.q. opname in deze GGz-instelling.
Toezicht naleving voorwaarden
De executie-officier van justitie / tbs-officier van justitie van het executerend parket houdt toezicht op de naleving van de gestelde voorwaarden ( artikel 38a, derde lid, Sr).
De reclassering rapporteert elke drie maanden aan de officier van justitie en aan de Directie Forensische Zorg (DForZo), afdeling plaatsing (voorheen ITZ) over de naleving van de voorwaarden ( artikel 69 Reglement verpleging ter beschikking gestelden).
Gedurende de tenuitvoerlegging kan de rechter, op vordering van de officier van justitie of op verzoek van de ter beschikking gestelde of zijn raadsman, de voorwaarden aanvullen, wijzigen of opheffen, of een andere instelling met het toezicht belasten ( artikel 38b Sr). De reclassering kan het OM een voorstel doen tot wijziging, aanvulling of opheffing van de voorwaarden ( artikel 70 Reglement verpleging ter beschikking gestelden).
Niet-naleving van de voorwaarden
De reclassering is belast met het verlenen van hulp en steun en het OM met het toezicht op de naleving van de voorwaarden. De reclassering heeft dus de taak om problemen bij de naleving van de voorwaarden te signaleren en dit zo spoedig mogelijk schriftelijk te berichten aan zowel de Minister van Justitie, in casu de afdeling plaatsing DForZo van DJI, als aan het OM (zie ook hoofdstuk 17 Reglement verpleging ter beschikking gestelden).
Wanneer een voorwaarde niet wordt nageleefd of indien het belang van de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen de dwangverpleging eist, stelt de reclassering de executie-officier van justitie en de tbs-officier van justitie van het executerende parket en de executie-officier van justitie van het parket waaronder het woon- of verblijfadres van de tbs-gestelde valt, hiervan onverwijld op de hoogte. De executie-officier van justitie en de tbs-officier van justitie van het executerende parket bepalen in onderling overleg welke stappen vervolgens gezet dienen te worden.
Tijdelijke crisisopname
Wanneer uit bericht van de reclassering blijkt dat de tbs-gestelde de gestelde voorwaarden niet naleeft, kan de executie-officier van justitie / de tbs-officier van justitie een vordering indienen tot tijdelijk opname voor de duur van maximaal zeven weken ( 509j bis, eerste lid, Sv). Deze termijn kan, indien het belang van de veiligheid van andere dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen zulks eist, verlengd worden voor de duur van zeven weken.
Voor een tijdelijke crisisopname kan worden gekozen indien te verwachten valt dat de tbs-gestelde na stabilisatie van de problematiek weer kan terugkeren in het oorspronkelijke regime van reeds opgelegde voorwaarden. Wanneer blijkt dat de gewenste stabilisatie niet in voldoende mate zal kunnen worden gerealiseerd, kan alsnog een vordering tot verpleging worden ingediend( artikel 38c Sr). De termijn van zeven weken hoeft niet te worden afgewacht. De tijdelijke crisisopname is mogelijk zonder instemming van de tbs-gestelde.
Vordering alsnog verpleging van overheidswege
Indien de executie-officier van justitie / tbs-officier van justitie tot de conclusie komt dat een crisisplaatsing niet afdoende is, kan hij een vordering indienen opdat de tbs-gestelde alsnog zal worden verpleegd ( artikel 38c Sr). Hij draagt dan de politie op de tbs-gestelde aan te houden. De officier van justitie dient na aanhouding van de tbs-gestelde een vordering tot voorlopige verpleging in bij de rechter-commissaris ( artikel 509i Sv). Om een vordering met succes te kunnen indienen, is een rapport van de reclassering waarin beschreven staat welke voorwaarde(n) is/zijn overtreden, onontbeerlijk. Wanneer de vordering wordt toegewezen, ziet de officier van justitie er op toe dat de vordering ex artikel 38c Sr terstond wordt ingediend bij de rechtbank en ten spoedigste, in ieder geval binnen een maand, door de rechtbank wordt behandeld ( artikel 509j lid 5 Sv). Wordt deze vordering afgewezen, dan is geen titel meer aanwezig om de tbs-gestelde vast te houden.
Hoewel de tbs met voorwaarde verlengd kan worden tot maximaal negen jaar, kan de tbs met dwangverpleging de duur van vier jaar uitsluitend overstijgen indien deze is opgelegd voor een misdrijf dat gericht is tegen of gevaar veroorzaakt voor de onaantastbaarheid van het lichaam. Indien de tbs met voorwaarde is opgelegd voor een dergelijk delict, kan de tbs met voorwaarden weliswaar maximaal negen jaar duren maar is het niet mogelijk na het vierde jaar omzetting in dwangverpleging te vorderen.
De voorwaardelijke beëindiging van de dwangverpleging
Wanneer in (een van) de adviezen als bedoeld in artikel 509o Sv geadviseerd wordt de dwangverpleging voorwaardelijk te beëindigen of wanneer de rechtbank tijdens de behandeling van de vordering tot verlenging van de terbeschikkingstelling met dwangverpleging tot de conclusie komt dat onderzocht moet worden of de dwangverpleging voorwaardelijk kan worden beëindigd, draagt de tbs-officier van justitie de reclassering op een rapport uit te brengen, waarin de te stellen voorwaarden worden geformuleerd. Is de reclassering van mening dat geen invulling kan worden gegeven aan de voorwaardelijke beëindiging, dan vermeldt zij dit (met redenen omkleed) in het rapport. Dit laat onverlet dat wel voorwaarden moeten worden geformuleerd.
De officier van justitie heeft het toezicht op de naleving van de gestelde voorwaarden ( artikel 38a, derde lid jo. artikel 38g Sr). Het toezicht en de rapportering hieromtrent vinden op dezelfde manier plaats als bij de tbs met voorwaarden. Ook kan de officier van justitie, vergelijkbaar aan de tbs met voorwaarden, vorderen de voorwaarden aan te vullen, te wijzigen of op te heffen of een andere instelling met het toezicht te belasten ( art 38i Sr). Constateert de reclassering dat een van de voorwaarden niet wordt nageleefd of dat anderszins het belang van de veiligheid van anderen of de algemene veiligheid van personen of goederen de hervatting van de dwangverpleging vereist, dan is de procedure als omschreven onder ‘niet-naleving van de voorwaarden’ van overeenkomstige toepassing.
Tenuitvoerlegging in het buitenland
Indien de tbs-gestelde tijdens de tbs met voorwaarden of de voorwaardelijke beëindiging naar het buitenland wil, vraagt de reclassering de executie-officier van justitie / tbs-officier van justitie om toestemming. Aangezien de mogelijkheden tot toezicht op naleving van de voorwaarden in het buitenland beperkt zijn, kan deze toestemming slechts in uitzonderlijke gevallen worden verleend. Hierbij wordt het belang dat door het verblijf in het buitenland wordt gediend afgezet tegen factoren als het indexdelict, de fase van de tbs, het recidiverisico en de mogelijkheden tot toezicht in het buitenland. De executie-officier van justitie / tbs-officier van justitie heeft voorafgaand aan het verlenen van toestemming overleg met het teamhoofd.
Elektronisch toezicht
In het kader van de tbs met voorwaarden of de voorwaardelijk beëindiging van de tbs, kan de officier van justitie of de advocaat-generaal de toepassing van elektronisch toezicht vorderen als bijzondere voorwaarde. Dit toezicht kan worden gebruikt ter ondersteuning van het toezicht op een locatiegebod of een locatieverbod. Elektronisch toezicht wordt uitsluitend gevorderd indien de reclassering hiertoe geadviseerd heeft. Zie hierover nader de Aanwijzing elektronisch toezicht .
Beëindiging tbs bij ongewenstverklaarde vreemdeling
De rechter kan, ambtshalve of op vordering van de officier van justitie, ten aanzien van een ongewenst verklaarde vreemdeling, de tbs met dwangverpleging beëindigen onder de voorwaarde dat de vreemdeling niet naar Nederland terugkeert ( artikel 38lb Sr). Indien de vreemdeling toch naar Nederland terugkeert, herleeft de tbs en kan de officier van justitie een vordering indienen tot hervatting van de dwangverpleging. Zie hierover nader de Aanwijzing tbs bij vreemdelingen .
Overgangsrecht
Deze aanwijzing is geldig met onmiddellijke ingang van de datum van inwerkingtreding.